สวัสดีค่ะ ฉัน Sugimoto นักเขียนที่อาศัยอยู่ในเกียวโตค่ะ
ช่วงนี้เทศกาลกิองมัตสึริใกล้เข้ามาแล้ว เลยใช้ชีวิตแต่ละวันด้วยความรู้สึกตื่นเต้นอยู่นิดๆ ค่ะ
Monosus นอกจากจะมี Satellite Office อยู่ที่เมือง Kamiyama จังหวัด Tokushima และเมือง Suo-Oshima จังหวัด Yamaguchi แล้ว ยังมีบริษัทในเครืออย่าง Monosus Thailand (ต่อไปนี้จะเรียกว่า MonoThai) อยู่ที่กรุงเทพฯ ประเทศไทยอีกด้วย รู้สึกว่าบริษัทขนาดเท่านี้ที่มีฐานการทำงานหลายแห่งขนาดนี้ไม่ค่อยมีเท่าไหร่ ซึ่งจุดนี้ก็ดูเป็นสไตล์ Monosus ดีค่ะ
เมื่อวันก่อน จากจุดเริ่มต้นที่ได้คุยกันในประชุมของสำนักงานเว็บไซต์ Monosus ว่า “ช่วงนี้บทความเกี่ยวกับ MonoThai น้อยจังนะ” จึงเป็นจุดเริ่มต้นให้ได้สัมภาษณ์ออนไลน์กับคุณ Takuya Miyakawa ผู้มีส่วนร่วมในการก่อตั้ง MonoThai โดยได้ฟังเรื่องราวความเป็นไปในช่วงนี้ของคุณ Miyakawa และ MonoThai มาค่ะ
จะว่าไป ปีหน้าก็ครบรอบ 10 ปีการก่อตั้ง MonoThai แล้วใช่ไหมคะ?
Sugimoto วันก่อตั้งของ MonoThai คือเดือนพฤศจิกายน 2014 ปีหน้าก็จะเป็นหมุดหมายครบรอบ 10 ปีพอดีเลยนะคะ โครงสร้างสมาชิกในตอนนี้เป็นอย่างไรบ้างคะ?
Miyakawa สำหรับผมแล้ว เรื่องครบรอบ 10 ปีไม่ได้สำคัญเลย ไม่ได้ใส่ใจเลยด้วยซ้ำครับ... แต่ก็น่าจะเป็นอย่างนั้นสินะครับ?
ที่ผ่านมาจำนวนรวมก็อยู่ที่ราวๆ 20 คนมาโดยตลอดครับ กรรมการบริหารของ MonoThai มี 4 คน โดยผู้บริหารที่ประจำอยู่ในไทยมีผมเพียงคนเดียว สมาชิกชาวญี่ปุ่นมี 5 คน ได้แก่ Director อย่าง Yurika Machiyama, Yuki Hinata, Yuka Tanaka (อยู่ระหว่างไปประจำที่ญี่ปุ่น), Go Hatamine (อยู่ระหว่างมาประจำที่ไทย) และ Checker/Coder อย่าง Natsumi Tanaka ส่วนสมาชิกคนไทยมี 13 คน แบ่งเป็น Director คือคุณเบส, Coder 9 คน, ล่าม 2 คน และฝ่ายธุรการคือคุณหนูครับ
Sugimoto ตอนที่คุณ Miyakawa ไปไทยครั้งแรกเป็นการไป Business trip เหรอคะ?


Miyakawa จุดเริ่มต้นจริงๆ คือ กรรมการบริหาร 3 ท่านของ Monosus ได้ไปดูงานที่บริษัทสัญชาติญี่ปุ่นในไทยเมื่อปีก่อนหน้าครับ ตอนนั้นมีแนวคิดที่จะจัดตั้งบริษัทในท้องถิ่นขึ้นเพื่อแก้ปัญหาความลำบากในการสรรหาบุคลากรซึ่งเป็นโจทย์ของ Coding Factory (ต่อไปนี้จะเรียกว่า CF) และเพื่อที่จะสัมผัสด้วยตัวเองว่าสภาพแวดล้อมเป็นอย่างไร คราวนี้ผมกับคุณ Yosuke Ito ซึ่งเป็นผู้จัดการฝ่ายของ CF ในตอนนั้น จึงได้เดินทางไปดูงานที่สถานที่จริงประมาณ 3 วัน หลังจากนั้นผมได้ไปประจำอยู่ที่บริษัทพาร์ทเนอร์ในท้องถิ่นประมาณ 3 เดือน ระหว่างนั้นเรื่องการก่อตั้งบริษัทก็เริ่มคืบหน้าอย่างจริงจัง และพอได้รับการทาบทามว่า “ถ้าจะอยู่ไทยต่อแบบนี้ ก็อยากให้รับตำแหน่งกรรมการบริหาร” ผมจึงตอบรับเป็นกรรมการบริหารของ MonoThai ครับ
เบื้องหลังการเปลี่ยนสายงานอย่างสง่างาม จาก CF สู่การก่อตั้งบริษัทในไทยอะไร?
Sugimoto การจัดตั้งบริษัทในไทยดำเนินไปอย่างไรบ้างคะ?
Miyakawa ในส่วนของขั้นตอน คุณ Hayashi ประธานบริษัทได้หาข้อมูลไว้ล่วงหน้าแล้วครับ ตัวผมเองก็ได้ไปร่วม Presentation กับคุณ Hayashi เพื่อขออนุมัติเป็นกิจการที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจากรัฐบาลไทย ถ้าไม่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) จะไม่สามารถจัดตั้งบริษัทที่ถือหุ้นโดยญี่ปุ่น 100% ได้ และยังมีข้อจำกัดอย่างเช่น ต้องจ้างพนักงานคนไทย 4 คนต่อคนญี่ปุ่น 1 คนด้วยครับ เคยโดนตีกลับมารอบหนึ่งจนรู้สึกหวาดเสียวอยู่เหมือนกัน แต่สุดท้ายก็ได้รับอนุมัติมาจนได้ จากนั้นก็ให้บริษัทพาร์ทเนอร์ช่วยดูแลเรื่องการจดทะเบียนบริษัท ควบคู่ไปกับการรับสมัครพนักงานสำหรับช่วงจัดตั้งบริษัทต่อไปครับ
Sugimoto งาน CF กับงานจัดตั้งบริษัทในไทย มันไม่ได้อยู่บนเส้นทางเดียวกัน หรือเรียกได้ว่าแตกต่างกันโดยสิ้นเชิงเลยนะคะ ทำไมถึงคิดที่จะลองทำดูเหรอคะ?



Miyakawa นั่นสินะครับ ผมคิดว่ายากลำบากอยู่เหมือนกัน แต่ตอนนั้นความรู้สึกตื่นเต้นมีมากกว่าครับ ในตอนนั้นผมเข้าทำงานที่ Monosus ได้ประมาณ 3 ปีแล้ว และมีความรู้สึกว่าอยากเปลี่ยนลักษณะงานมากกว่าการเจาะลึกด้าน Web Front-end หรือ Coding ครับ
พอมาคิดทบทวนถึงลักษณะนิสัยและจุดเด่นของตัวเองดูอีกครั้ง ผมคิดว่าตัวเองค่อนข้างถนัดเรื่องการมองคนและการประเมินสถานการณ์ครับ ในปีแรกที่เข้าทำงาน จู่ๆ ผมก็ได้รับเลือกอย่างกะทันหันให้มาคุมการแก้ไขงานระหว่างโปรเจกต์ขนาดใหญ่ และยังได้รับมอบหมายให้คุมการผลิตงานจำนวนมากในโปรเจกต์ขนาดใหญ่อื่นๆ รวมถึงได้สัมภาษณ์พนักงาน Part-time ด้วย ถึงก่อนหน้านั้นผมจะไม่ได้มีประสบการณ์ด้านการสรรหาคนหรือการสร้างทีมมาก่อน แต่กลับรู้สึกว่าทำออกมาได้อย่างราบรื่นเลยครับ ผมคิดว่าการสร้างองค์กรของ MonoThai ก็เช่นกัน ผมคิดว่าทำมาได้ด้วยความรู้สึกสนุกไปกับมันครับ
MonoThai เข้ากับ Remote work (WFH) ได้เป็นอย่างดี
Sugimoto ช่วยเล่าให้ฟังหน่อยคะ ว่าช่วงนี้ที่ MonoThai เป็นอย่างไรบ้าง?
Miyakawa พวกเราย้ายมาที่ออฟฟิศปัจจุบันตั้งแต่ปี 2019 ครับ มีบริษัท IT เข้ามาอยู่เยอะมาก อีกทั้งยังมี Coworking space และ Event space ด้วย เลยเคยคิดว่าจะ Collab กับบริษัทอื่นอยู่เหมือนกันครับ แต่พอผ่านไปได้แค่ครึ่งปีกว่าๆ ก็เกิดวิกฤตโควิดขึ้นมา MonoThai เลยเริ่มปรับเปลี่ยนมาทำงานแบบ Remote work ตั้งแต่ช่วงปลายเดือนมีนาคม 2020 และยังคงทำต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบันครับ
Sugimoto หลังจากเปลี่ยนมาทำ Remote work มีความเปลี่ยนแปลงอะไรภายในบริษัทบ้างไหมคะ?
Miyakawa กลายเป็นว่า MonoThai เข้ากับ Remote work ได้ดีมากเลยครับ การดำเนินงานไม่มีอุปสรรคอะไรเป็นพิเศษ และ Productivity ก็ไม่ได้ลดลงเลย สมาชิกที่เคยใช้เวลาเดินทางไปกลับ 1-2 ชั่วโมงก็ไม่ต้องเสียเวลาเดินทางเพื่อเข้าออฟฟิศโดยเปล่าประโยชน์ ส่วนสมาชิกที่มีลูกก็มีเวลาอยู่กับลูกมากขึ้น เรียกได้ว่ามีข้อดีมากกว่าด้วยซ้ำครับ การสื่อสารในแต่ละวันแม้จะเปลี่ยนเป็นออนไลน์ แต่พวกเราก็ยังสร้างโอกาสในการพูดคุยเรื่องอื่นๆ นอกเหนือจากการคุยเรื่องงาน สมาชิกชาวไทยจะมีการจัดประชุมที่เรียกว่า Coder Party ทุกสัปดาห์ ส่วนสมาชิกชาวญี่ปุ่นก็มีการพูดคุยกันในการประชุมช่วงเย็นประมาณ 30 นาทีทุกวัน คิดว่าเป็นเพราะสมาชิกสนิทกันและทำงานด้วยกันมานานหลายปี จึงทำให้ยังคงรักษาความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันไว้ได้แม้จะทำงานแบบ Remote work ครับ แถมสมาชิกใหม่เองก็สามารถ Training และสร้างความสัมพันธ์ผ่านทางออนไลน์ได้เช่นกันครับ

ผมรู้สึกได้ว่าทาง Monosus อยากให้เข้าออฟฟิศกันให้มากที่สุดเท่าที่ทำได้ แต่สำหรับผมแล้วก็อยากให้ความสำคัญกับความสมเหตุสมผลด้วย เลยคิดว่าอย่างน้อยก็ไม่จำเป็นต้องตั้งเป้าให้ทุกคนเข้าออฟฟิศทุกวันครับ แต่พอไม่มีโอกาสได้มารวมตัวกัน ก็มีบางระบบที่เคยจัดทำไว้แต่ต้องพักไว้ก่อนเหมือนกัน ต่อจากนี้จึงอยากลองปรับใช้กฎที่เหมาะกับสถานการณ์ปัจจุบัน พร้อมกับสร้างโอกาสให้ทุกคนได้เข้าออฟฟิศมาเจอกัน เพื่อให้ทั้งพนักงานและบริษัท win-win กันได้อย่างสมเหตุสมผลครับ
สร้างระบบที่มีความยุติธรรมและสมเหตุสมผล
Sugimoto ในบรรดาวัฒนธรรมและระบบของ Monosus มีสิ่งไหนที่ MonoThai ให้ความสำคัญเหมือนกันบ้างไหมคะ?
Miyakawa ผมคิดว่า Monosus มีค่านิยมที่เป็นกันเองเหมือนครอบครัว และทุกคนต่างช่วยกันทำให้บริษัทดีขึ้นเหมือนเป็นเรื่องของตัวเองครับ สำหรับวัฒนธรรมและระบบของ Monosus เราก็เลือกนำส่วนที่ดีมาปรับใช้ในขอบเขตที่สมาชิกชาวไทยสามารถทำได้จริงครับ
Sugimoto ได้ยินมาว่า MonoThai มีกิจกรรมและระบบให้สมาชิกได้มีปฏิสัมพันธ์กัน อย่างเช่น ทริปท่องเที่ยวของบริษัท หรืองานวันเกิดของสมาชิกด้วยสินะคะ



Miyakawa ถึงจะมีสวัสดิการหรือระบบหลายอย่างที่ไม่สามารถทำได้แล้วเพราะวิกฤตโควิด แต่เพื่อให้สมาชิกยังรักษาความสัมพันธ์กันไว้ได้ในช่วง Remote work ผมก็อยากให้ความสำคัญกับกิจกรรมและโอกาสในการพบปะพูดคุย เช่น ทริปค้างคืนหรือทริปไปเช้าเย็นกลับ และคิดว่าตราบใดที่เรายังรักษาจุดนี้ไว้ได้ก็น่าจะไม่เป็นไรครับ
ช่วงประมาณ 5 ปีแรกในไทย ในการประชุมรวมของ MonoThai เราเคยให้คนที่ถูกเสนอชื่อในแต่ละเดือนเตรียมข้อมูลใส่กระดาษ A4 สัก 1-2 แผ่น แล้วทุกคนผลัดก็แนะนำตัวเองตั้งแต่ประวัติความเป็นมา วนเวียนไปประมาณ 2 รอบครับ ว่ากันว่าคนเรามักจะไว้ใจคนที่รู้จักตัวตนของเรา พอมาคิดดูทีหลัง การที่ได้เข้าใจซึ่งกันและกันผ่านการแนะนำตัวเอง ก็น่าจะมีผลต่อการสร้างบรรยากาศของ MonoThai อยู่เหมือนกันครับ
Sugimoto ในเรื่องการสร้างองค์กรก็เช่นกัน ไม่ว่าจะเป็นการสัมภาษณ์งานร่วมกับ Coder หรือถ้าระบบที่สร้างขึ้นมาแล้วไม่เวิร์ค ก็มาพูดคุยเพื่อปรับเปลี่ยนกันใหม่ ฉันคิดว่าคุณน่าจะมองสิ่งต่างๆ จากมุมมองของสมาชิกในทีมอยู่เสมอค่ะ
Miyakawa ถึงผมจะอยากให้ทุกคนมีความคิดริเริ่ม แต่ตัวผมเองก็มีหลายเรื่องที่ได้ตระหนักรู้ และมีหลายอย่างที่มีแต่หน้างานเท่านั้นที่จะเข้าใจ ผมจึงคิดว่าความเห็นที่ดีกว่า ไม่ว่าจะมาจากตำแหน่งไหนก็ตาม ก็ควรจะถูกนำมาปรับใช้ครับ คิดว่าเพราะบริษัทยังมีขนาดเล็กและอำนาจตัดสินใจเกือบทั้งหมดอยู่ที่ผม เลยรับมือได้อย่างยืดหยุ่นและมีข้อยกเว้นที่สมเหตุสมผลตามแต่ละกรณีครับ
จริงๆ แล้วผมมีเกณฑ์ในใจที่ไม่ยอมประนีประนอมอยู่พอสมควร และไม่อยากบังคับให้คนอื่นต้องทำตามกฎที่รู้สึกว่าไม่สมเหตุสมผลหรือสิ่งที่ตัวเองไม่ชอบครับ ในเมื่อทั้งบริษัทและพนักงานต่างก็มีเหตุผลความจำเป็นของแต่ละฝ่าย ผมเลยอยากให้มีความแฟร์อย่างแท้จริง และอาจจะเพราะรักความยุติธรรมอยู่ด้วย เลยไม่อยากให้กลายเป็นระบบที่แสร้งทำเป็นบอกว่า “ทำเพื่อพนักงาน” แต่ที่จริงแล้วเป็นการเอาแต่ผลประโยชน์ของบริษัท ผมจึงตัดสินใจโดยยึดตามความรู้สึกผิดชอบชั่วดีและความแฟร์ของตัวเองครับ
คิดว่าการรับคนสำคัญกว่าการฝึกอบรม
Sugimoto เวลาคุณ Miyakawa รับสมาชิกเข้ามาทำงาน ให้ความสำคัญกับเรื่องอะไรเหรอคะ?
Miyakawa ในระหว่างที่พูดคุยตอนสัมภาษณ์งาน ผมจะนึกภาพตัวตนภายในและนิสัยใจคอของคนคนนั้นไปด้วย ถึงแม้ว่าจะมีความสามารถในระดับหนึ่ง แต่ถ้ามีจุดที่สะกิดใจจากองค์ประกอบเชิงลบ อย่างเช่น บรรยากาศแปลกๆ ความเย่อหยิ่ง หรือมีแนวโน้มชอบโทษคนอื่น ก็คงจะปล่อยผ่านไปครับ บางครั้งก็มีที่ประเมินความสามารถหรือ Potential ผิดไปบ้าง แต่คิดว่ามองความเป็นมนุษย์ค่อนข้างแม่นครับ เมื่อก่อนคุณ Hayashi ก็เคยมาเล่าให้ฟังอย่างดีใจว่า Tong (ลีดเดอร์ของ Coder) บอกว่า “ไม่มีบริษัทไหนที่คนไทยทำงานกันอย่างตั้งใจขนาดนี้หรอกครับ” ด้วยนะครับ
Sugimoto คุณ Miyakawa ให้ความสำคัญกับ “ความสมเหตุสมผล” และ “การสร้างความสัมพันธ์แบบ win-win” สินะคะ
Miyakawa ก็อาจจะเป็นแบบนั้นครับ ถึงจะรู้สึกว่าต้องคอยใส่ใจว่าแต่ละคนคิดอย่างไรอยู่บ้าง แต่ก็อยากตัดสินใจอย่างสมเหตุสมผลเพื่อให้ทุกคน win-win เลยมักทำให้ตัวเองต้องคิดถึงตัวแปรเยอะไปหมด และถ้ายังหาทางออกแบบนั้นไม่เจอ บางทีก็ตัดสินใจไม่ได้เหมือนกันครับ
ผมเป็นคนใจเย็นมาตั้งแต่เด็ก หรือจะเรียกว่าเป็นคนประเภทที่คอยสังเกตท่าทีของคนรอบข้างก็ได้ ตอนอยู่โรงเรียน ถ้าให้แบ่งว่าเป็นเด็กร่าเริงหรือเด็กเรียบร้อย ผมก็จะอยู่ประมาณตรงกลาง เป็นประเภทที่คุยกับใครในห้องก็ได้ตามปกติและเข้าใจความรู้สึกของทุกคน ซึ่งผมคิดว่าสิ่งนั้นอาจจะสะท้อนออกมาในวิธีปฏิสัมพันธ์กับคนอื่นด้วยครับ ในเรื่องพี่น้อง ผมเป็นลูกชายคนโตที่อายุห่างจากพวกน้องชายที่เกิดปีติดกันตั้ง 7 ปี จึงอยากให้น้องๆ ได้ทำในสิ่งที่อยากทำ และอยากเคารพความเป็นตัวของพวกเขา วิธีที่ผมคอยเฝ้ามองน้องๆ อยู่ห่างๆ แบบนั้น อาจจะคล้ายกับวิธีบริหารทีมของผมอยู่บ้างเหมือนกันครับ
Sugimoto วิธีปฏิสัมพันธ์กับเหล่าน้องชายส่งผลกับตอนพัฒนาบุคลากรด้วยหรือเปล่าคะ?
Miyakawa คำว่า “พัฒนา” มันฟังดูยกตัวเองเกินไปหน่อยครับ สำหรับผมแล้วไม่รู้สึกเลยว่าตัวเอง “พัฒนา” ใครขึ้นมา ในความเป็นจริงคือไม่ได้พัฒนาใครเลยครับ คิดว่าอาจจะเคยมอบจุดประกายหรือความตระหนักรู้เพื่อให้พวกเขาได้เติบโตอยู่บ้าง แต่ในความรู้สึกของผม ผมไม่ได้เชื่อมั่นขนาดนั้นว่าการอบรมสั่งสอนจะจัดการอะไรได้มากมายในการเติบโตของคนเรา ผมคาดหวังกับการฝึกฝนที่เกิดจากความตระหนักรู้ด้วยตัวเอง และอยากคัดเลือกคนที่ทำแบบนั้นได้เข้ามาทำงานครับ
ช่วงแรกที่ก่อตั้งบริษัท ผมเคยทำ Code Review ให้สมาชิกชาวไทยและทำงานร่วมกันพวกเขา แต่หลังจากที่ถอยออกมาจากหน้างาน ก็ให้ Director และ Engineer ที่หน้างานคอย Feedback ซึ่งกันและกันและทำ Project ในแต่ละวัน เรื่องการแชร์ Knowledge และอื่นๆ ก็ให้พวกเขาตัดสินใจสิ่งจำเป็นกันเองใน Leaders Meeting ทุกสัปดาห์ ผมคิดว่าถ้ามีผมอยู่ด้วย บางความคิดเห็นอาจจะไม่ถูกพูดออกมา เลยอยากให้พวกเขาได้พูดคุยกันเองโดยไม่ต้องเกรงใจครับ
หลังจบการสัมภาษณ์ คุณ Kimi Nakajima ที่ร่วมฟังอยู่ด้วยก็แสดงความคิดเห็นว่า “ระหว่างฟังก็คิดอยู่แล้วว่า เขาต้องบอกว่าไม่ได้พัฒนาใครแน่ๆ เลยค่ะ” ฉันเองก็รู้สึกเหมือนกันค่ะ ความแข็งแกร่งของผู้นำไม่ได้อยู่ที่การนำคนอื่นไปข้างหน้าอย่างเต็มที่เพียงอย่างเดียวสินะคะ ฉันคิดว่าคุณ Miyakawa น่าจะค่อยๆ ฟูมฟัก MonoThai มาด้วยความเป็นผู้นำที่อ่อนโยนแต่แข็งแกร่ง ราวกับโอบอุ้มทุกคนไว้ค่ะ และฉันก็อยากหาโอกาสมาฟังเรื่องราวจากสมาชิกของ MonoThai อีกค่ะ


